انواع طرح فرش؛ طرح ایلاتی

انواع طرح فرش؛ طرح ایلاتی

طرح ایلاتی

 

طرح های ایلاتی یکی از قدیمی ترین طرح ها می باشند که همانگونه که از نام آن بر می آید، در میان ایلات و عشایر رایج است. این طرح ها مخلوق ذهن بافندگانایل می باشد و نقش و نگاره های آن هندسی است که از محیط، ابزار، کار، گل و گیاه، پرنده و حیوان گرفته شده است و نام گذاری این گونه طرح ها یا به نام محلی است که طرح برای اولین بار در آنجا استفاده شده است، یا به نام افرادی است که برای اولین بار سفارش بافت آن را داده اند.

 

طرح های ایلاتی عبارت اند از :

بختیاری : این طرح بین ایلات و عشایر بختیاری بافته میشود که در نواحی بین اصفهان، خوزستان، لرستان و بروجرد سکونت داشته اند. قالیچه های بختیاری عمدتا در شهرکرد و نواحی آن و نیز چهار محال بافته می شود. در شهر کرد از دار افقی خوابیده برای بافت قالی استفاده می شد. نوع بافت به صورت متقارن و یک پوده بوده و دو پوده هم بافته میشد. نقوش این بافت ها از اشکال گل و بوته و شاخه ها و درختان و گل ها  و به صورت هندسی و تجریدی و ذهنی می باشد. متن و حاشیه قالی های بختیاری بسیار ساده بود و اغلب از نقش های مستطیل شکل که در ضلع کوچک آن ها انحناء ایجاد گردیده استفاده می شد. این نقش ها در سرتاسر حاشیه قالی به طور ساده و یکنواخت یا یک در میان با اشکال مختلف تکرار می شد.

قشقائی : قشقائی ها در فارس سکونت دارند و در مسیر طولانی بین سواحل خلیج فارس و حدود اصفهان قرار دارند. زبان آنها ترکی است. مذهب شیعه دارند. در فارسنامه ناصری اثر مرحوم میرزا حسن فسایی از 66 تیره قشقائی نام برده شده که مهمترین آنها دره شوری، کشکولی بزرگ، کشکولی کوچک، شش بلوکی، قراچه، صفی خانی، رحیمی، عمله، نگین تاج، بیات و فارسی هستند. طرح های این ایل هندسی و ذهنی است و طرح های متقارن و نامتقارن شهری را به طور ساده می بافند.

طرح قشقایی     فرش قشقایی

طراحی فرش قشقایی     انواع طرح فرش

طرح قشقایی

افشاری : این طرح بر گرفته از ایل افشار است که ترک هستند و در گذشته چادر نشین بودند و دارای طوایف متعددند و در زمان شاه طهماسب به ناحیه کرمان کوچ کردند و به دو تیره افشار و پیچاقچی تقسیم شده اند. مرکز داد و ستد تیره پیچاق چی در شهر سیرجان و افشار در شهر بافت کرمان است. دارهای این طوایف اغلب افقی بوده و قالی های بافته شده توسط آنها یک پوده بوده و با طرح های ساده کرمان و طرح های اقتباسی و یا نقشه ایلات و عشایر فارس بافته میشده. گره قالی افشار ترکی باف بوده و بعد ها که ایلات در روستاها سکونت کردند گره های بافت آنها فارسی باف شده. تار قالی ها در قدیم از پشم بوده و امروزه از پنبه می باشد. نقش طرح مرغ و ترنج با زمینه یک رنگ، طرح و نقش قالیچه های بافت افشار می باشد. در بافت قالی بیشتر از رنگ های طبیعی و گیاهی و بیشتر روناس برای رنگرزی استفاده می شد. بهترین قالیچه های ایلات و عشایر ایران را طایفه افشار میبافند.

سایر طرح های ایلاتی : هیبت لو، خمسه، هریس، سالار خانی، یعقوب خانی

نظرات بازدیدکنندگان